महानुभाव दर्शन

जर मला माझ्याबद्दल म्हणजेच , तुमच्या मनाबद्दल काही सांगायचं झालं , तर असं म्हणता येईल की समस्त मनुष्यप्राण्यांमध्ये मी समान रूपांत उपस्थित आहे . आणि तुमच्यातील समजून घेण्याची क्षमता तुम्ही थोडीशी वाढवलीत तर तुमच्या असं लक्षात येईल की मनुष्याच्या संपूर्ण आयुष्याची सूत्रं ही सर्वार्थाने माझ्याच हाती आहेत . आणि इथं , माझ्या प्रभावाबद्दल बोलायचंच झालं तर माझा स्पर्श झाला नाही असा , मनुष्य जीवनाचा एकही पैलू नसेल . आणि माझ्या कार्यपद्धतीबद्दल बोलायचं झालं तर ती इतकी क्लिष्ट आहे की माझ्याबद्दल तुम्हाला काहीही समजावून सांगणं तितकसं सोपं नाही आहे . याचं कारण असं की ' मीच ' तुमचं सर्वस्व असून देखील माझ्याविषयी तुम्ही सर्वथा अनभिज्ञ आहात . मला समजून घेण्याच्या आणि आटोक्यात आणण्याच्या प्रयत्नांत कितीतरी बुद्धिवंत अक्षरशः तोंडघशी पडले आहेत . म्हणूनच सर्वात आधी मी तुम्हाला माझ्या अस्तित्वाबद्दल सांगू इच्छितो . कारण सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे इतकी प्रगती करून देखील , विज्ञान माझ्या अस्तित्वाबद्दल अजूनही संभ्रमातच आहे ! अर्थात , याचंही एक पायाभूत कारण आहे . खरं पाहता , विज्ञान हे ...

मनुष्याला दैववादापासून कर्मवादाकडे नेण्याचे काम भगवान श्रीकृष्णांनी केले; परंतु आज त्याच्या ग्रंथाचे पारायण करणारे नेमक्या उलट दिशेने प्रवास करीत असल्याचे दिसते. अगदी मध्ययुगीन काळापासून भारतात दैववाद फोफावला आहे. तो का फोफावला? त्यात कुणाचा स्वार्थ दडला होता? हा वेगळ्या चर्चेचा विषय होऊ शकतो; परंतु एक बाब सत्य आहे, की जगाच्या पाठीवर भारतीय लोक जितके दैववादी आहेत तितके इतर कोणत्याच देशातील नसतील किंवा नाहीतच            भगवद्गीता हा एक प्रमुख धर्मग्रंथ आहे, असे मानणाऱ्यांची आणि गीतेत जीवनाचे सार सामावले आहे, अशी श्रद्धा असणाऱ्यांची संख्या या देशात विपुल आहे. या ग्रंथाचे आणि या ग्रंथावर आधारित अन्य धर्मग्रंथांचे सप्ताह, पारायणे वगैरे आपल्याकडे नेहमीच सुरू असतात; परंतु गीतेचे पारायण करणे वेगळे आणि गीता समजून घेऊन ती आचरणात आणणे खूप वेगळे. दुर्दैवाने असे म्हणावे लागते, की या देशात गीतेचा खरा अर्थ समजून घेणाऱ्यांची संख्या खूपच कमी आहे आणि हे आजचे आहे असे नाही, गेल्या शेकडो वर्षांपासून हीच परिस्थिती आहे. भगवान श्रीकृष्णांनी गीतेच्या माध्यमातून अनेक विषयांवर भाष्य...